న్యూఢిల్లీ:
భారత రక్షణ రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యం రోజురోజుకూ కొత్త శిఖరాలను అధిరోహిస్తోంది. సైనిక విద్య, శిక్షణ, పరిపాలన, ఉన్నత నాయకత్వ బాధ్యతల్లో మహిళా అధికారులు కీలక పాత్రలు పోషిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ శక్తి శర్మ సాధించిన తాజా ఘనత భారత రక్షణ సేవల చరిత్రలో ప్రత్యేక మైలురాయిగా నిలిచింది.
2026 సెప్టెంబర్ 1న శక్తి శర్మ ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ (AVM) హోదాను అందుకున్నారు. వైద్య విభాగానికి చెందని మహిళా అధికారుల్లో భారత రక్షణ దళాల్లో ఈ స్థాయి టూ-స్టార్ ర్యాంక్ సాధించిన తొలి అధికారిగా ఆమె రికార్డు సృష్టించారు. అదే రోజున ఢిల్లీలోని ఎయిర్ హెడ్క్వార్టర్స్లో **అసిస్టెంట్ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్ (ఎడ్యుకేషన్)**గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఈ విషయాన్ని రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో ధ్రువీకరించింది.
1994లో ప్రారంభమైన ప్రస్థానం
శక్తి శర్మ 1994 జూన్ 18న భారత వాయుసేన ఎడ్యుకేషన్ బ్రాంచ్లో కమిషన్ పొందారు. మూడు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన ఆమె సర్వీసులో ట్రైనింగ్ సంస్థలు, ఫీల్డ్ స్టేషన్లు, కమాండ్ హెడ్క్వార్టర్స్, ఎయిర్ హెడ్క్వార్టర్స్ వంటి వివిధ విభాగాల్లో బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
విద్యా, వ్యూహాత్మక అంశాల్లో సంస్థాగత సహకారాన్ని పెంపొందించడంలోనూ ఆమె పాత్ర ఉంది. ఐఐటీ కాన్పూర్, పుణే యూనివర్సిటీలలో IAF Chairs of Excellence ఏర్పాటుకు ఆమె కీలకంగా పనిచేసినట్లు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.
సైనిక్ స్కూల్కు తొలి మహిళా నాయకత్వం
శక్తి శర్మ కెరీర్లో మరో ముఖ్యమైన మైలురాయి సైనిక్ స్కూల్ కపుర్తలా ప్రిన్సిపాల్గా బాధ్యతలు చేపట్టడం. 2015 ఆగస్టు 7 నుంచి 2017 మే 29 వరకు ఆమె ఆ పదవిలో కొనసాగారు. ఆర్మీ, నేవీ, ఎయిర్ ఫోర్స్—త్రివిధ దళాల నుంచి సైనిక్ స్కూల్కు నాయకత్వం వహించిన తొలి మహిళా అధికారిగా ఆమె గుర్తింపు పొందారు.
ఆ బాధ్యతల్లో విద్య, క్రమశిక్షణ, సంస్థాగత నిర్వహణ వంటి అంశాలను పర్యవేక్షించారు. సైనిక్ స్కూల్ కపుర్తలా అధికారిక రికార్డుల్లోనూ ఆమె ప్రిన్సిపాల్గా పనిచేసిన కాలం నమోదైంది.
వరుసగా ఉన్నత పదవులు
శక్తి శర్మ కెరీర్లో పదోన్నతులు కూడా వరుసగా కొనసాగాయి. అందుబాటులో ఉన్న సర్వీస్ రికార్డు ప్రకారం 2007లో వింగ్ కమాండర్, 2017లో గ్రూప్ కెప్టెన్, 2024లో ఎయిర్ కమోడోర్, 2026 సెప్టెంబర్ 1న ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ హోదాలకు ఎదిగారు.
ఆమె వైద్య విభాగానికి చెందని భారత వాయుసేన మహిళా అధికారుల్లో తొలి సెలెక్ట్ గ్రూప్ కెప్టెన్గా కూడా గుర్తింపు పొందారు.
ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ హోదా ఎంత కీలకం?
భారత వాయుసేనలో ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ రెండు నక్షత్రాల (Two-Star) ర్యాంక్. ఈ స్థాయికి చేరుకున్న అధికారులు వాయుసేనలో ఉన్నత స్థాయి కమాండ్, పరిపాలన, శిక్షణ, ప్రణాళిక, విధాన రూపకల్పన వంటి బాధ్యతలను నిర్వహించగలరు.
అయితే శక్తి శర్మ ప్రస్తుత నియామకం ఫైటర్ పైలట్గా లేదా ఆపరేషనల్ ఎయిర్ కమాండ్కు అధిపతిగా కాదు; ఎయిర్ హెడ్క్వార్టర్స్లో ఎడ్యుకేషన్ బాధ్యతలకు సంబంధించినది. కాబట్టి ఆమె ఘనతను భారత వాయుసేనలోని విద్యా, సంస్థాగత నాయకత్వం మరియు నాన్-మెడికల్ అధికారుల ఉన్నత స్థాయి పురోగతి నేపథ్యంలో చూడాలి.
మహిళా అధికారులకు కొత్త అవకాశాలకు సంకేతం
భారత రక్షణ దళాల్లో మహిళల పాత్ర గతంతో పోలిస్తే విస్తరించింది. ఉన్నత స్థాయి కమాండ్, శిక్షణ, పరిపాలన, సాంకేతిక, విద్యా రంగాల్లో మహిళా అధికారులు బాధ్యతలు చేపడుతున్నారు. శక్తి శర్మ సాధించిన ఈ ఘనత ఆ ప్రయాణంలో మరో ముఖ్యమైన అధ్యాయంగా నిలిచింది.
ముఖ్యంగా వైద్య విభాగం వెలుపల నుంచి ఒక మహిళా అధికారి ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ స్థాయికి చేరుకోవడం భారత రక్షణ సేవల్లో మహిళా అధికారుల కెరీర్ పురోగతికి సంబంధించిన చారిత్రాత్మక మైలురాయిగా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ అభివర్ణించింది.
మూడు దశాబ్దాలకు పైగా సుదీర్ఘ సేవ, వివిధ స్థాయిల్లో బాధ్యతలు, విద్యా రంగంలో సంస్థాగత కార్యక్రమాలు, సైనిక్ స్కూల్ నాయకత్వం—ఈ ప్రయాణం అనంతరం శక్తి శర్మ ఎయిర్ హెడ్క్వార్టర్స్లో **అసిస్టెంట్ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్ (ఎడ్యుకేషన్)**గా కొత్త బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
భారత వాయుసేన అధికారికంగా పేర్కొన్నట్లుగా, ఆమె కెరీర్ “Touch the Sky with Glory” అనే వాయుసేన లక్ష్యానికి అనుగుణంగా సాగిన సుదీర్ఘ సేవా ప్రయాణంలో మరో ముఖ్యమైన మైలురాయిని చేరుకుంది.
ఒక ముఖ్యమైన సవరణ
మీరు ఇచ్చిన అసలు కథనంలో “శక్తి శర్మ ఫైటర్ పైలట్గా సేవలందించారు”, అలాగే ఆమె ప్రస్తుత బాధ్యతల్లో యుద్ధ విమానాల మోహరింపు, ఎయిర్ డిఫెన్స్ ఆపరేషన్ల పర్యవేక్షణ వంటి అంశాలు ఉన్నట్లు భావించేలా కొన్ని వాక్యాలు ఉన్నాయి. అందుబాటులో ఉన్న అధికారిక రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సమాచారం ప్రకారం శక్తి శర్మ ఎడ్యుకేషన్ బ్రాంచ్ అధికారి, ప్రస్తుతం ఎడ్యుకేషన్ బాధ్యతలతో కూడిన ACAS పదవిలో ఉన్నారు. అందువల్ల వార్తా కథనంలో ఆ అంశాలను తొలగించి, ధృవీకరించబడిన వివరాల ఆధారంగా పై విధంగా మార్చడం మరింత ఖచ్చితంగా ఉంటుంది.