గోశాలలకు కొత్త ఆదాయ మార్గం.. గోమూత్ర సేకరణకు యూపీ ప్రభుత్వం పైలట్ ప్రాజెక్ట్
లక్నో:
గోశాలలను ఆర్థికంగా స్వావలంబనగా మార్చడంతో పాటు సహజ వ్యవసాయం, సేంద్రియ వ్యవసాయం మరియు గో ఆధారిత ఉత్పత్తులను ప్రోత్సహించే దిశగా ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మరో అడుగు ముందుకేసింది. గోమూత్ర సేకరణకు పైలట్ ప్రాజెక్ట్ను ప్రారంభించినట్లు తాజా సమాచారం వెల్లడిస్తోంది. బులంద్షహర్లోని ఈ కార్యక్రమంలో 15 గ్రామాలను అనుసంధానించి రోజుకు సుమారు 500 లీటర్ల గోమూత్రాన్ని లీటర్కు రూ.10 చొప్పున సేకరిస్తున్నట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
ప్రభుత్వ గోశాలలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు నిర్వహించే గోశాలల నుంచి సేకరించే గోమూత్రాన్ని శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో ప్రాసెసింగ్ చేసి వివిధ గో ఆధారిత ఉత్పత్తుల తయారీలో ఉపయోగించాలన్నది ఈ ప్రయత్నం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది.
లీటర్కు రూ.10.. రూ.20కు పెంచే అవకాశం?
ప్రస్తుతం పైలట్ ప్రాజెక్ట్లో భాగంగా గోమూత్రాన్ని లీటర్కు రూ.10 చొప్పున కొనుగోలు చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ప్రాజెక్ట్ ఫలితాలు, సేకరణ పరిమాణం, మార్కెట్ పరిస్థితులను బట్టి భవిష్యత్తులో ఈ ధరను లీటర్కు రూ.20కు పెంచే అంశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
ఈ విధానం ద్వారా గోవులను పెంచే రైతులకు అదనపు ఆదాయం లభించడంతో పాటు గోశాలలకు కూడా ప్రత్యామ్నాయ ఆదాయ వనరు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
గోశాలలను స్వయం సమృద్ధి కేంద్రాలుగా మార్చే ప్రయత్నం
ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే గోశాలలను కేవలం గోవుల సంరక్షణ కేంద్రాలుగా కాకుండా గో ఆధారిత ఉత్పత్తుల ద్వారా ఆదాయం సమకూర్చుకునే కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చేయాలని ప్రయత్నిస్తోంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారిక సమాచారం ప్రకారం గోశాలల్లో బయోగ్యాస్, కంపోస్టు ఎరువు, గోమూత్రం ఆధారిత ఉత్పత్తులు వంటి వాటి ద్వారా ఆదాయం పొందే అవకాశాలను ప్రోత్సహిస్తున్నారు.
గతంలోనే ఉత్తరప్రదేశ్లో గోశాల ఉత్పత్తుల ద్వారా సహజ క్రిమిసంహారకాలు, సేంద్రియ ఎరువులు, ఇతర ఉత్పత్తులను తయారు చేసిన ఉదాహరణలు కూడా ఉన్నాయి.
ఆయుర్వేదం, సహజ వ్యవసాయంపై దృష్టి
సేకరించిన గోమూత్రాన్ని నేరుగా వినియోగించకుండా, అవసరమైన ప్రాసెసింగ్, నాణ్యతా పరీక్షలు, భద్రతా ప్రమాణాల అనంతరం ఉత్పత్తుల తయారీలో ఉపయోగించడం కీలకం. సహజ ఎరువులు, జీవ ఆధారిత వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల తయారీ ద్వారా రసాయన ఎరువులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నాలకు ఇది అనుసంధానమయ్యే అవకాశం ఉంది.
అయితే ఆయుర్వేద ఔషధాల తయారీ విషయంలో సంబంధిత నియంత్రణ, నాణ్యత, భద్రతా ప్రమాణాలను తప్పనిసరిగా పాటించాల్సి ఉంటుంది. అలాగే వ్యవసాయంలో ఉపయోగించే సహజ ఎరువులు లేదా క్రిమిసంహారకాల ప్రభావాన్ని శాస్త్రీయంగా పరీక్షించడం అవసరం.
గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త అవకాశమా?
ఈ ప్రాజెక్ట్ విజయవంతమైతే గోశాలల నిర్వహణ ఖర్చులో కొంతభాగాన్ని గో ఆధారిత ఉత్పత్తుల ద్వారా సమకూర్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది. రైతులు, పశుపోషకులకు అదనపు ఆదాయం లభించడంతో పాటు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సేకరణ, ప్రాసెసింగ్, ఉత్పత్తుల తయారీ, మార్కెటింగ్ వంటి రంగాల్లో చిన్న తరహా ఉపాధి అవకాశాలు కూడా ఏర్పడవచ్చు.
అయితే ఈ ప్రయోగం నిజమైన ఆర్థిక నమూనాగా మారాలంటే శాస్త్రీయ ప్రమాణాలు, నాణ్యత నియంత్రణ, పారదర్శక కొనుగోలు విధానం, మార్కెట్ డిమాండ్, ఉత్పత్తుల భద్రత మరియు సమర్థవంతమైన మార్కెటింగ్ వ్యవస్థ కీలకంగా మారనున్నాయి.
గోశాలలను ప్రభుత్వ నిధులపై మాత్రమే ఆధారపడే కేంద్రాలుగా కాకుండా, గో ఆధారిత ఉత్పత్తుల ద్వారా ఆదాయం సమకూర్చుకునే స్వావలంబన కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చేయగలిగితే, ఈ ప్రయోగం గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త నమూనాగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.