టెక్నాలజీ సంస్థలు రూపొందిస్తున్న అల్గారిథమ్లు నేడు పిల్లల ఆలోచనా విధానం, వ్యక్తిత్వం, నైతిక విలువలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. అసభ్యకరమైన, అతిగా లైంగికతను ప్రోత్సహించే, వివాదాస్పద కంటెంట్కు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం పిల్లల వ్యక్తిత్వ వికాసంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతోంది. తల్లిదండ్రులు ఇంట్లో నైతిక విలువలు నేర్పుతున్నప్పటికీ, సోషల్ మీడియా వాటిని ప్రభావితం చేసే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
సోషల్ మీడియా ఉచిత సేవలా కనిపించినప్పటికీ, వాస్తవానికి ఇది భారీ వ్యాపార వ్యవస్థ. Meta, TikTok, Snap, X, YouTube వంటి సంస్థలు ప్రకటనలు, సబ్స్క్రిప్షన్లు, డేటా ఆధారిత మార్కెటింగ్ ద్వారా భారీ ఆదాయాన్ని పొందుతున్నాయి. వినియోగదారులు చూసే వీడియోలు, చేసే శోధనలు, ఆసక్తులు, స్పందనలు వంటి సమాచారాన్ని సేకరించి, కృత్రిమ మేధస్సు ద్వారా వారికి నిరంతరం వ్యక్తిగతీకరించిన కంటెంట్ను అందిస్తున్నాయి. దీని ప్రధాన లక్ష్యం వినియోగదారుల దృష్టిని ఎక్కువసేపు ఆకర్షించడం.
పిల్లలపై ప్రభావం
సోషల్ మీడియా అధిక వినియోగం వల్ల పిల్లలు, యువతలో ఒత్తిడి, ఇతరులతో పోల్చుకోవడం, FOMO, సైబర్బుల్లీయింగ్, సామాజిక ఒంటరితనం వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి. కొన్ని అధ్యయనాలు అధిక సోషల్ మీడియా వినియోగానికి డిప్రెషన్ లక్షణాలతో సంబంధం ఉన్నట్లు సూచిస్తున్నాయి. బాడీ షేమింగ్, హానికరమైన కంటెంట్, ఆత్మహత్య లేదా స్వీయహాని సంబంధిత కంటెంట్ కూడా ప్రమాదకరంగా మారుతున్నాయి.
అతి డిజిటల్ ఆధారపడటం వల్ల పిల్లల చదవడం, రాయడం, సంభాషణ, అవగాహన మరియు మోటార్ నైపుణ్యాలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. కుటుంబం, స్నేహితులతో ప్రత్యక్షంగా గడిపే సమయం తగ్గి, ఆన్లైన్లో నిరంతరం అనుసంధానమై ఉన్నప్పటికీ ఒంటరితనం పెరుగుతోంది.
ఇతర దేశాల చర్యలు
పిల్లల సోషల్ మీడియా వినియోగాన్ని నియంత్రించేందుకు అనేక దేశాలు చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి. ఆస్ట్రేలియా 16 ఏళ్లలోపు వారికి నిర్దిష్ట సోషల్ మీడియా ఖాతాలపై కనీస వయోపరిమితిని అమలు చేస్తోంది. ఫ్రాన్స్ 15 ఏళ్ల కనీస వయస్సు, వయస్సు ధృవీకరణ వంటి చర్యలను చేపట్టింది. యూరోపియన్ యూనియన్ కూడా డిజిటల్ సర్వీసెస్ చట్టం ద్వారా మైనర్లను హానికరమైన కంటెంట్ నుంచి రక్షించేందుకు నిబంధనలు అమలు చేస్తోంది.
భారత్ ముందుకు వెళ్లాల్సిన మార్గం
భారత్ కూడా పిల్లల సోషల్ మీడియా వినియోగంపై కఠినమైన వయోపరిమితులు, వయస్సు ధృవీకరణ, తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణ, హానికరమైన కంటెంట్ నియంత్రణ వంటి చర్యలను మరింత బలోపేతం చేయాలి.
అదేవిధంగా, భారత్ స్వదేశీ సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్లను అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. భారతదేశంలోనే వినియోగదారుల డేటాను నిల్వ చేసి, ప్రాసెస్ చేయడం ద్వారా డేటా సార్వభౌమత్వం, పారదర్శకత, సైబర్ భద్రత, నియంత్రణను మెరుగుపరచవచ్చు. దేశీయ ప్లాట్ఫారమ్లు ఉద్యోగాలు, స్టార్టప్లు, AI, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ రంగాల అభివృద్ధికి కూడా దోహదపడగలవు.
అందరి బాధ్యత
టెక్నాలజీ అభివృద్ధి పిల్లల భద్రత, మానసిక ఆరోగ్యం, జ్ఞాన వికాసం మరియు వ్యక్తిత్వానికి నష్టం కలిగించే విధంగా ఉండకూడదు. తల్లిదండ్రులు, పాఠశాలలు, ప్రభుత్వం, న్యాయవ్యవస్థ, సోషల్ మీడియా సంస్థలు కలిసి బాధ్యత వహించాలి.
మైనర్ల కోసం కఠినమైన వయోపరిమితులు, తప్పనిసరి వయస్సు ధృవీకరణ, హానికరమైన కంటెంట్పై నియంత్రణ, వ్యసనపూరిత ఫీడ్లపై పరిమితులు, బలమైన గోప్యతా రక్షణలు మరియు నిబంధనలు ఉల్లంఘించే సంస్థలపై కఠిన చర్యలు అవసరం.మన పిల్లల భవిష్యత్తు సురక్షితంగా ఉండాలంటే సోషల్ మీడియా వినియోగాన్ని పూర్తిగా నిరాకరించడం కాదు; బాధ్యతాయుతమైన, నియంత్రిత మరియు సురక్షితమైన డిజిటల్ వాతావరణాన్ని సృష్టించడం అవసరం.